Andrii Popko

prawnik

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed vehicula mi sit amet tellus feugiat; a tempor ligula cursus. Phasellus euismod arcu id finibus aliquam!
[Więcej >>>]

W poprzednim poście omówiłem możliwość prowadzenia działalności gospodarczej na Ukrainie za pośrednictwem przedstawicielstwa (stałego albo niekomercyjnego). Dziś opowiem Ci o mniej popularnych dla prowadzenie biznesu typach spółek, a mianowicie: spółka z dodatkową odpowiedzialnością, spółka pełna, spółka komandytowa, które istnieją na Ukrainie obok  tak rozpowszechnionych form prawnych przedsiębiorstw ,jak spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółka akcyjna.

Dla porównania, według danych statystycznych na dzień 1 marca 2017 r. na Ukrainie ilość zarejestrowanych spółek z o. o. wyniosła ponad 540 tysięcy, natomiast spółek z dodatkową odpowiedzialnością – 1399, prawie tyle samo zarejestrowano spółek pełnych – 1380, a spółek komandytowych jedynie 384.

Myślę, że warto również opowiedzieć trochę o osobliwościach tych mniej popularnych form rejestracji biznesu na Ukrainie; być może któraś z nich zaciekawi Cię ze względu na przedmiot działalności Twoich klientów na Ukrainie.

Spółka z dodatkową odpowiedzialnością (sp. z d.o.)

to spółka handlowa, w której kapitał zakładowy jest podzielony na udziały, rozmiar (wysokość) których ustala się w statucie, a wspólnicy, oprócz odpowiedzialności do sumy kapitału zakładowego, w razie gdy to nie wystarczy, ponoszą dodatkową (subsydiarną) odpowiedzialność za zobowiązania spółki własnym mieniem w wysokości przewidzianej przez statut. Dlatego właśnie nazwa tej spółki zawiera sformułowanie „dodatkowa odpowiedzialność”.

Jak widzimy, jest to po prostu wariant sp. z o. o. Główna różnica polega właśnie na dodatkowej odpowiedzialności wspólników. Jednak rozmiar tej odpowiedzialności nie jest ograniczony ani do sumy minimalnej, ani maksymalnej. Inaczej mówiąc, dodatkowa odpowiedzialność może wynieść nawet tylko 1 hrywnę od każdego uczestnika.

Jeszcze jedna różnica to maksymalna ilość partnerów. W spółce z o. o. nie może ich być więcej niż stu, a w spółce z d. o. ich ilość nie jest ograniczona.

Brak wymogów co do minimalnej sumy kapitału zakładowego oraz  sposób zarządzania spółką (zebrania uczestników, zarządu, itp.) – to cechy wspólne dla obu typu spółek.

Spółka pełna

to spółka, w której partnerzy wspólnie zajmują się działalnością gospodarczą i ponoszą solidarnie odpowiedzialność za zobowiązania spółki całym swoim mieniem.

Ten typ spółki jest domyślnym wariantem sp. z d. o. ponieważ partnerzy ponoszą odpowiedzialność CAŁYM swoim majątkiem. Zarządzanie spółką pełną, w odróżnieniu od innych typów spółek, w których wyższym organem zarządzającym są zebrania uczestników oraz działają organy wykonawcze, należy do wszystkich uczestników albo do kilku, którzy występują w imieniu spółki. W tym ostatnim przypadku zakres upoważnień jest wyznaczony przez pełnomocnictwo podpisane przez pozostałych wspólników.

Spółka komandytowa

to spółka do której oprócz wspólników, którzy ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem należy przynajmniej jeden wspólnik, odpowiedzialność którego jest ograniczona do kwoty wpłaconej w majątek spółki.

Jest więc to, jak widzimy, wariant spółki pełnej.

Wspólnicy tej spółki to komplementariusze i komandytariusze. Prawa i odpowiedzialność komplementariuszy niczym nie różnią się od tych, które posiadają wspólnicy spółki pełnej. Na przykład tak samo odpowiadają całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki. Każdy z komplementariuszy ma prawo występować w imieniu spółki oraz zawierać umowy. Ponieważ komplementariusze odpowiadają za zobowiązania całym swoim majątkiem, to oni mają prawo podejmować decyzje dotyczące zarządzania wspólnym majątkiem spółki.

Komandytariusze nie posiadają prawa głosu i nie uczestniczą w działalności firmy. Są jedynie uczestnikami w podziale majątku proporcjonalnie do swojego wkładu. Część zysku, którą dzielą się  komandytariusze jest im wypłacana w formie procentów od ich wkładów.

*****

Na koniec pragnę zauważyć, że wszystkie scharakteryzowane powyżej formy spółek działają, a ich rejestracja jedynie w niektórych aspektach jest różna od rejestracji sp. z o. o., ale również przebiega szybko i sprawnie. Zachęcam więc, w razie wyniknięcia pytania odnośnie rejestracji firmy na Ukrainie, do brania pod uwagę wszystkich istniejących form prawnych spółek, tym bardziej, że w najbliższym czasie planowane jest prawne udoskonalenie regulacji działalności sp. z o. o i sp. z d. o., natomiast spółka pełna i komandytowa nadal będą funkcjonowały na dotychczasowych zasadach.

Dziękuje za uwagę!

Jak zaznaczałem już w swoim poprzednim poście pt.: Forma prawna przedsiębiorstwa na Ukrainie, na Ukrainie istnieje możliwość utworzenia przedstawicielstwa firmy zagranicznej, które w zależności od typu swojej działalności może mieć charakter stały lub niekomercyjny.

Dzisiaj dokładniej opowiem o procedurze utworzenia przedstawicielstw oraz scharakteryzuję ich główne cechy.

*****

 

Rejestracji przedstawicielstwa dokonuje Ministerstwo Rozwoju Gospodarczego i Handlu Ukrainy. Koszt usługi rejestracji jest dosyć znaczny i wynosi 2500 USD. Termin rejestracji przedstawicielstwa to około 2 miesiące.

Zgodnie ze swoim statusem przedstawicielstwo nie jest osobą prawną. Podstawową jego funkcją jest dbanie o interesy firmy zagranicznej na terytorium Ukrainy. Przedstawicielstwo może wykonywać funkcje związane z realizacją usług przedstawicielskich jedynie w interesie swojej firmy macierzystej, której dane są wpisane do świadectwa (aktu) rejestracji przedstawicielstwa. Kolejność oraz osobliwości wypełniania swoich funkcji przez przedstawicielstwo na terytorium Ukrainy są opisane w przepisach zatwierdzonych przez firmę, która zakłada przedstawicielstwo.

Zakładając przedstawicielstwo należy przede wszystkim zastanowić się nad charakterem działalności, którą firma zagraniczna pragnie prowadzić w Ukrainie. Odpowiedzenie sobie na to pytanie jest o tyle ważne, że pomoże nam zdecydować, który typ przedstawicielstwa wybrać: stałe czy niekomercyjne.

Stałe przedstawicielstwo

Przedstawicielstwo działa wyłącznie w imieniu firmy zagranicznej, nie może działać we własnym imieniu. Stałe przedstawicielstwo daje możliwość prowadzenia za jego pośrednictwem działalności gospodarczej na terytorium Ukrainy: zawierać umowy, kupować oraz sprzedawać towary, świadczyć usługi.

Zgodnie z Kodeksem podatkowym Ukrainy przedstawicielstwo stałe musi mieć wyznaczone stałe miejsce prowadzenia działalności, z którego całkowicie lub częściowo będzie prowadzić działalność gospodarczą firmy zagranicznej na terytorium Ukrainy (biuro, pracownia, fabryka, magazyn, działka z budynkiem, itp.). Dane przedstawicielstwo jest uważane za płatnika podatku i ma obowiązek odprowadzania podatków na zasadach ogólnych zgodnie z obowiązującym prawem podatkowym na Ukrainie. Ciekawy jest fakt, że nawet osoba fizyczna – rezydent Ukrainy może wykonywać funkcję stałego przedstawicielstwa. W takim przypadku otrzyma ona, po dokonaniu rejestracji, cywilne prawa i obowiązki przedstawicielstwa nierezydenta.

Przedstawicielstwo niekomercyjne

Główną cechą tego typu przedstawicielstwa jest brak prowadzenia działalności gospodarczej w imieniu firmy zagranicznej. Przedstawicielstwo niekomercyjne pełni jedynie funkcje reprezentacyjne, skierowane na reklamowanie towarów/usług firmy zagranicznej, gromadzenie i analizę danych statystycznych, organizację wydarzeń (seminaria, konferencje, wystawy, itp.). Nie jest płatnikiem podatku dochodowego i nie jest zarejestrowane w podatkowej służbie Ukrainy.

Prawodawstwo Ukrainy przewiduje szczególny tryb zatrudnienia dla cudzoziemców, którzy są współpracownikami przedstawicielstwa. Takie osoby nie mają obowiązku wcześniejszego otrzymania pozwolenia na pracę, ani pozwolenia na pobyt tymczasowy (czyli tzw. poswidki) na terytorium Ukrainy. Wszyscy cudzoziemcy zatrudnieni w przedstawicielstwie otrzymują specjalne służbowe legitymacje dające prawo na okres zatrudnienia w przedstawicielstwie bez przeszkód przebywać na terytorium Ukrainy.

Na zakończenie tego postu pragnę zwrócić Twoją uwagę na fakt, że ukraińskie organy podatkowe dosyć często starają się podważyć niekomercyjny status przedstawicielstwa, aby naliczać mu podatki jak stałemu przedstawicielstwu. Przeważnie praktyka sądowa w tej kwestii opowiada się po stronie biznesu, który walczy o prawo zachowania niekomercyjnego statusu. Jednak jeszcze raz wzywam do ostrożności: wybór typu przedstawicielstwa należy dobrze przemyśleć, poczynając od wypracowania przepisów, a na  strukturze jego działalności kończąc.

3 marca w centrum konferencyjnym naszej Firmy odbyło się seminarium „Działalność, sprawozdawczość oraz usługi depozytowe spółek akcyjnych”.

Razem z nami seminarium współorganizował Narodowy Depozyt Ukrainy oraz Ukraińskie Stowarzyszenie Rynków Kapitałowych. Ja również miałem przyjemność być jednym z prelegentów seminarium. Przygotowałem prezentację na temat nowego dla Ukrainy instrumentu ochrony praw akcjonariuszy mniejszościowych, czyli derivate suit (pozew akcjonariusza przeciwko osobom trzecim wytoczony w imieniu spółki). W swojej prezentacji zaznajomiłem słuchaczy z historią i praktyką zastosowania tego rodzaju pozwu tak za granicą, jak i na Ukrainie, zwracając szczególną uwagę na ryzyko i wady zastosowania takiego rodzaju powództwa oraz proponując sposoby jego udoskonalenia na poziomie ustawodawczym. Udzieliłem również nieco informacji o praktyce jego zastosowania w Polsce.

Nasz wiodący prawnik w dziedzinie prawa korporacyjnego, Konstantin Somoczkin, opowiedział słuchaczom  o warunkach uzyskania zgody korporacyjnej na dokonanie czynności spółek akcyjnych

Ze względu na duże zainteresowanie ze strony ukraińskiego biznesu tematem działalności spółek akcyjnych w świetle znacznej ilości nowel ustaw prawnych, planujemy nadal aktywnie organizować podobne wydarzenia we współpracy z organizacjami partnerskimi i wyspecjalizowanymi instytucjami państwowymi.

Poniżej kilka zdjęć z tego wydarzenia:

Jak wszystko w naszym życiu musi mieć swój początek, tak również biznes powinien rozpocząć się od wyboru formy prawnej przedsiębiorstwa.

Jeśli chodzi o rodzaje spółek, ukraińskie prawo korporacyjne ma wiele wspólnych cech z polskim prawodawstwem.

Na Ukrainie, jak i w Polsce, główną formą prowadzenia działalności jest…

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Spółka ta charakteryzuje się szybką procedurą rejestracji, która nie powinna trwać dłużej niż 2 dni, łącznie z otworzeniem rachunku bankowego. Rejestracji można dokonać również nie wychodząc z biura – online, choć w tym celu trzeba wcześniej otrzymać  elektroniczny kod. Równocześnie z rejestracją firmy można złożyć wniosek o otrzymanie statusu płatnika podatku od towarów i usług (VAT) lub płatnika podatku dochodowego.

Do bezsprzecznych zalet spółki z o.o. należy łatwość zarządzania, minimalna kontrola ze strony organów inspekcyjnych, ograniczenie odpowiedzialności wspólników do sumy ich wkładu finansowego, brak wymogów co do wysokości kapitału zakładowego, szybkość podejmowania decyzji przez organy wykonawcze oraz przez zebrania uczestników.

Obecnie na Ukrainie wzmacnia się tendencja do udoskonalania prawa regulującego działalność tego typu spółek. Głównym celem wprowadzanych zmian jest ujednolicenie rodzimego prawodawstwa do prawa europejskiego. W Radzie Najwyższej trwają prace nad przyjęciem nowej Ustawy o spółkach z ograniczoną i dodatkową odpowiedzialnością. Projekt ustawy, który  przeszedł pierwsze czytanie zawiera współczesne normy prawne i zasady regulujące działanie przedsiębiorstw tego typu.

Jeśli obserwujecie ukraiński rynek, ale wątpicie w celowość prowadzenia pełnej działalności komercyjnej na ukraińskim rynku, dobrym rozwiązaniem może być utworzenie przedstawicielstwa swojej firmy na Ukrainie.

W naszym kraju istnieją dwa typy przedstawicielstw: niekomercyjne i stałe.

Przedstawicielstwo niekomercyjne 

… daje możliwość dokonywania działań marketingowych i wprowadzania swoich towarów i usług na terytorium Ukrainy, jednak nie pozwala na bezpośrednie kierowanie przedsiębiorstwem. Główną zaletą tego typu przedstawicielstwa jest to, że jego działalność jest w pełni zarejestrowana, ale nie podlega opodatkowaniu. Ponadto prawo przewiduje uproszczoną procedurę zatrudniania cudzoziemców-współpracowników przedstawicielstwa – nie jest wymagane otrzymanie pozwolenia na pracę.

Inną możliwością działalności na Ukrainie jest zdecydowanie się na utworzenie

Stałego przedstawicielstwa

Ze względu na swoje funkcje ten typ przedstawicielstwa jest nieco podobny do spółki z o. o. Ten podmiot ma prawo do prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Ukrainy oraz do zawierania umów komercyjnych w imieniu Waszej firmy.

Cechą odróżniającą przedstawicielstwo od spółki z o. o. jest brak obowiązku wnoszenia wkładu własnego dla stworzenia kapitału zakładowego. Tu również obowiązuje uproszczona procedura zatrudnienia cudzoziemców (jak w niekomercyjnym przedstawicielstwie). Choć przedstawicielstwo ma wiele zalet, to niestety, również pewną wadę: częściową utratę elastyczności i płynności przy podejmowaniu decyzji oraz mniejszych możliwościach otrzymania  dodatkowego finansowania.

Kolejną formą prawną  działalności gospodarczej na Ukrainie jest

Spółka akcyjna

Obowiązujące na Ukrainie prawo dzieli spółki akcyjne na publiczne i prywatne. Do spółek akcyjnych publicznych zaliczamy jedynie wielkie przedsiębiorstwa, które mają zdolność do wejścia na jedną z ukraińskich giełd papierów wartościowych.

Firmy z średnim dochodem mogą funkcjonować jako prywatne spółki akcyjne. Taka forma działalności, w porównaniu z spółką z o. o.,  wyróżnia się większą ochroną praw akcjonariuszy, a także posiada więcej możliwości dla stworzenia efektywnego modelu zarządzania firmą. Pewne trudności może sprawiać  obowiązek ujawnienia znacznej ilości informacji o działalności, ustalona wysokość minimalnego kapitału zakładowego oraz kontrola ze strony organu nadzorczego – Komisji Papierów Wartościowych.

W kolejnych wpisach na naszym blogu postaram się dokładniej omówić wady i zalety każdej z powyższych form działalności oraz zastanowimy się nad cechami charakterystycznymi prowadzenia biznesu w różnych typach spółek.

Biznes na Ukrainie

Andrii Popko21 lutego 2017Komentarze (0)

Wydaje się oczywiste, że dla osób, które myślą o założeniem biznesu w innym kraju, sam wybór formy prawnej przedsiębiorstwa nie jest sprawą priorytetową. Ważniejsze są pytania o wzrost ekonomiczny, łatwość prowadzenia działalności, poziom korupcji, sprawiedliwy system sądowniczy czy podatkowy.

Tak więc nie mam zamiaru od razu zasypywać Was suchymi informacjami na temat form prawnych spółek, przynajmniej w swoim pierwszym wpisie. Wydaje się mi, że na początek najważniejszą informacją dla Was będzie to, jak mój kraj prezentuje się w światowym rankingu Doing Business.

Obecnie Ukraina zajmuje w nim 80. miejsce na 190. możliwych, więc należy do grupy „średniaków”. Jednak mam poważne podstawy by twierdzić, że te statystyki pod koniec bieżącego roku znacznie się poprawią.

Poniżej omówię krótko kilka wskaźników z rankingu Doing Business, które są powiązane z tematyką mojego bloga oraz moją specjalizacją z prawa korporacyjnego.

Pierwszym i najbardziej znaczącym wskaźnikiem jest…

Łatwość założenia firmy na Ukrainie

Według tego kryterium nasz kraj zajmuje 20 miejsce (Polska, swoją drogą, jest na 107 pozycji). Procedura rejestracji spółki z o.o. zajmuje 1-2 dni. Nie ma obowiązku używania pieczątki. Wszystkie niezbędne kroki w celu nabycia statusu płatnika podatku są przeprowadzane w ramach tzw. „jednego okienka”, czyli odbywają się jednocześnie z państwową rejestracją firmy.

Następny ciekawy punkt rankingu to…

Ochrona praw akcjonariuszy mniejszościowych

Tu nasz kraj utrzymuje się na 70. pozycji (Polska odpowiednio na 42.). Jednak warto zauważyć, że ze wszystkich wskaźników rankingu Doing Business właśnie w tym Ukraina zanotowała, w porównaniu z minionym okresem, największy skok – podniosła się aż o 30 miejsc. Stało się to m.in. dzięki wprowadzeniu w 2016 r. instytucji „derivate suit” (prawo do wytoczenia powództwa o odszkodowanie na rzecz spółki (actio pro socio)).

Na tym nie koniec, gdyż Ukraina kontynuuje wykonywanie swoich zobowiązań, które zostały wymienione w Umowie stowarzyszeniowej z UE, szczególnie te, które jasno określają kryteria i terminy implementacji pewnych dyrektyw unijnych do ukraińskiego prawodawstwa regulującego stosunki prawa handlowego.

Oczywiście omawiane wskaźniki nie biorą pod uwagę całego mnóstwa projektów ustaw, do opracowania których przyczyniła się również nasz Firma, i które obecnie przechodzą ekspercką ocenę w komitetach Rady Najwyższej. Mam wielką nadzieję, że w najbliższym czasie zyskają one status ustaw państwowych. Wśród nich najbardziej oczekiwanymi są:

  • wprowadzenie procedury sell-out, squeeze-out dla spółek akcyjnych;
  • założenie Instytutu umów korporacyjnych;
  • nowa ustawa o Spółkach z ograniczoną i dodatkową odpowiedzialnością.

Tak więc teraz już wiecie, że prawo korporacyjne na Ukrainie szybko się udoskonala, dlatego zachęcam do czytania następnych wpisów, w których dokładniej opowiem o formach prawnych spółek na Ukrainie.

Życzę powodzenia!